Muziek als medicijn na beroerte

Muziek doet wonderen. Daar lijkt het wel op. Op onze Brain Care Unit krijgen patiënten al op de eerste of tweede opnamedag na een beroerte hun favoriete muziek aangeboden. Muziek als een nieuwe, prettige medicatie. Zonder bijwerkingen!

Wetenschappelijk onderzoek heeft het nu ook bevestigd: muziek kan bijdragen aan een beter herstel van hersenfuncties na een beroerte. Neuroloog Sander Kok speelde al enige tijd met de gedachte om iets met die uitkomsten op de afdeling te doen, maar het was senior verpleegkundige neurologie Anita Meijel die de play-knop definitief doordrukte. Onder haar bezielende leiding werd muziek als medicijn een vast onderdeel van zorg die bijdraagt aan het herstel, zonder medicatie.

Muziek beleef je intens

Muziek wordt aangeboden aan alle patiënten die met een beroerte in het ziekenhuis komen. Als ze willen kunnen ze, in overleg met de familie, elke dag, één tot twee uur, naar hun favoriete muziek luisteren. “Het gaat met name om de muziek die mensen tussen de 15 en 25 jaar hebben beluisterd,” vertelt Sander Kok. “Dat is de periode waarin je hersenen zich nog ontwikkelen, waarin nog verbindingen tussen de verschillende gebieden in de hersenen worden gelegd. De muziek uit die jaren beleef je heel intens. Het is een onderdeel geworden van het aangelegde netwerk in de hersenen. Het is de tijd dat je verliefd wordt, waarin je verdriet intens ervaart, op school dingen leert, een tijd die je persoonlijkheid voor een belangrijk deel vormt.”

Hele netwerk geactiveerd

Op MRI-beelden is te zien wat er gebeurt als iemand naar muziek luistert. Sander: “Je ziet dat het hele netwerk van de hersenen wordt geactiveerd. Taal, geheugen, motoriek, alles doet mee. Onderzoeken wijzen uit dat, als patiënten de eerste twee maanden na een beroerte elke dag ongeveer twee uur naar muziek luisteren, nieuwe verbindingen in de hersenen kunnen worden gemaakt. Het gezonde hersenweefsel moet compenseren voor de inactieve gebieden en remodelleert als het ware het beschadigde netwerk. Dat noemen we neuro-plasticiteit. Muziek kan hier een grote bijdrage leveren.”

Emotionele prikkels

Sander Kok is blij met het initiatief van Anita. “Patiënten hebben het moeilijk na een beroerte. Ze kunnen heel angstig worden, depressief, er komen stemmingswisselingen voor, het is een bijzonder heftige en vervelende periode. Muziek activeert ook zones die betrokken zijn bij het verwerken van emotionele prikkels. Patiënten worden rustiger. Ze voelen zich veiliger en de muziek geeft een vertrouwd en huiselijk gevoel.”