Bij een littekenbreuk (medische term: hernia cicatricalis) is er sprake van een ‘gat’ in de spier- en peesbladen van de buikwand op de plaats van een litteken. Een littekenbreuk ontstaat in ongeveer 10% van alle littekens na een buikoperatie. Bij een littekenbreuk gaat het buikvlies en wat buikinhoud (meestal vetweefsel, soms een stukje darm) uitpuilen. Het komt dan als het ware door de breukpoort naar buiten. Een littekenbreuk kan slechts enkele millimeters groot zijn en toch al veel (pijn) klachten veroorzaken.
Bij een buikwandbreuk is er geen litteken, maar ontstaat er zomaar een ‘gat’ in de spier- en peesbladen. Dit kan bij de navel zijn (hernia umbilicalis) of in het maagkuiltje (hernia epigastrica). Een litteken- of buikwandbreuk verdwijnt nooit vanzelf en kan groter worden. Hierdoor kunnen meer pijnklachten optreden.

Een enkele keer komt het voor dat een stukje van de darm bekneld raakt in de breukpoort. Hierdoor raakt niet alleen de darminhoud bekneld maar ook de bloedcirculatie van de darm. Dit gaat gepaard met hevige pijnklachten en is een indicatie om met spoed te opereren.

Voor herstel van een littekenbreuk of buikwandbreuk bij volwassenen is bijna altijd een kunststof matje nodig. Alleen een navelbreuk die kleiner is dan 1cm is te herstellen door het ‘gat’ opnieuw te openen en daarna te hechten. Voor alle andere breuken is een matje nodig.

Er zijn drie soorten operaties om littekenbreuken en buikwandbreuken te herstellen. De eerste operatie is de ‘open’ of klassieke methode. Hierbij herstelt de chirurg de breuk via een snee in de buikwand. De tweede operatie is de ‘endoscopische operatie’ ofwel de “kijkoperatie” genoemd. Hierbij opereert de chirurg via drie kleine sneetjes. De derde is de combinatie-operatie die in 2012 is ontwikkeld door het Expertisecentrum voor lies- & buikwandbreuken. Deze operatie is speciaal voor middelgrote breuken. De chirurgen herstellen deze breuk deels via een kijkoperatie en deels via een open operatie.

Sporten is zeker niet onmogelijk met een grote littekenbreuk. In tegendeel, fysiotherapeutische ondersteuning is cruciaal om pre-operatief in een goede conditie te komen en postoperatief in goede conditie te blijven bij complexe buikwandbreuken.

Een team van fysiotherapeuten en sportartsen richt zich hier specifiek op. Er wordt niet alleen kracht- en cardiotraining gedaan, maar ook de ademhalingsmusculatuur wordt getraind. Hiervoor is een speciaal trainingsprogramma ontwikkeld en dit wordt nu in onderzoeksverband uitgevoerd. 

De chirurgen van het Expertise centrum voor lies- & buikwandbreuken in het Elkerliek ziekenhuis hebben veel ervaring met eenvoudige en complexe litteken- en buikwandbreuken. Daarom heeft het Elkerliek ziekenhuis een regionale verwijsfunctie voor deze specialisatie. Ondertussen wordt de ervaring van het chirurgenteam steeds groter, omdat zij de operaties op vaste dagen uitvoeren. De complexe operaties voert het team bovendien vaak uit met collega-chirurg Dr. S.W. Nienhuijs van het Catharina ziekenhuis in Eindhoven. Dit is goed voor de uitwisseling van kennis en voor de tijdsduur van de operatie, die hierdoor sneller verloopt.

Met welke operatietechniek de beste reconstructie van de buikwand kan worden gerealiseerd, bespreekt uw behandelend chirurg met u tijdens de eerste afspraak in het Expertisecentrum. U hoort dan ook of voor de ingreep een dagbehandeling of een kortdurende opname van 4-5 dagen nodig is.

Wilt u meer weten over de manier van werken in het Expertisecentrum voor lies- en buikwandbreuken in het Elkerliek ziekenhuis? Neem dan contact met ons op. Of lees de folders.

Wanneer de rechte buikspieren meer dan 3 centimeter van elkaar wijken, wordt gesproken van een rectus diastase. Tijdens een zwangerschap is dit nodig om de groei van het kind mogelijk te maken. Na de zwangerschap blijft het peesblad tussen de rechte buikspieren wat uitgerekt en ontstaat een rectus diastase. Dit kan verlies geven van de stabiliteit van de romp en gepaard gaan met rugklachten.

Wanneer buikspieroefeningen geen verlichting van klachten geven kan er gekeken worden om de spieren middels een operatie weer dichter bij elkaar te brengen. Ook bij deze hersteloperatie wordt een kunststof mat achter de rechte buikspieren geplaatst om de druk in de buik bij tillen en hoesten te verdelen.